Als cao-onderhandelingen stuklopen, mag een werkgeversvereniging haar leden niet adviseren om het eindbod aan hun werknemers uit te betalen. In dit artikel wordt onderzocht of het kartelverbod in dit geval inderdaad van toepassing is en wat het betekent voor cao-onderhandelingen dat de ACM over de schouders van sociale partners meekijkt.
1. Inleiding
Het is onrustig aan de cao-tafels in Nederland. Door onzekerheden en inflatie veroorzaakt door verschillende crises van dit moment loopt het volgens sommigen vaker uit op staking en onrust. Naar aanleiding van het vastlopen van bepaalde onderhandelingen komen er ook weer andere berichten naar boven, zoals dat van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) over een onderzoek naar een vermeend "loonkartel" in de branche voor de supermarkten. De ACM vermoedde dat de branchevereniging na het vastlopen van de onderhandelingen haar leden had geadviseerd het eindbod uit te betalen.2Https://nos.nl/artikel/2407180-toezichthouder-aanwijzingen-voor-loonkartel-bij-supermarkten. https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-beeindigt-onderzoek-naar-mogelijk-loonkartel-supermarkten-vanwege-cao-akkoord. Aanhangsel Handelingen II 2020/21, 2204, Antwoorden op Kamervragen over Union busting in de polder d.d. 30 maart 2021; https://www.nu.nl/economie/6118248/acm-zet-vraagtekens-bij-loonsverhoging-voor-supermarktpersoneel.html; https://www.ad.nl/economie/toezichthouder-kijkt-naar-loonsverhoging-bij-supermarkten~a98e5715/. Dat zorgt voor allerlei vragen, niet in de laatste plaats wat eigenlijk een loonkartel is.3Vanuit een strikte invalshoek van neo-liberale economie zou een cao beschouwd kunnen worden als een loonkartel, een afspraak over de prijs van arbeid. Maar werkgevers en branches willen natuurlijk vooral weten wat wel en niet geoorloofd is en waarom nu ineens de ACM "op de stoep staat".4M. Wirtz, De grenzen van de Albany-exeptie, TAC 2021, nr. 4, p. 183-191.