Door D66 en GroenLinks is in november 2020 een wetsvoorstel opgesteld dat voorziet in een wettelijk recht van de werknemer op thuiswerken of op een andere locatie, tenzij zwaarwegende belangen van de werkgever hieraan in de weg staan. In dit artikel worden nut en noodzaak van dit wetsvoorstel besproken en wordt ingegaan op de arbeidsrechtelijke gevolgen ervan.
Wetsvoorstel ‘werken waar je wil’
Op 19 november 2020 is door de Kamerleden Van Weyenberg (D66) en Smeulders (GroenLinks) het wetsvoorstel ‘Werken waar je wil’ voorgelegd ter internetconsultatie.3Voorstel van wet van de leden Van Weyenberg en Smeulders tot wijziging van de Wet flexibel werken in verband met het bevorderen van flexibel werken naar arbeidsplaats, TK 35 ***. Zie https://www.internetconsultatie.nl/werkplekkeuze. Het wetsvoorstel beoogt te bewerkstelligen dat een werkgever een verzoek van een werknemer tot aanpassing van de werkplek alleen nog kan afwijzen op grond van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen in plaats van op grond van een meer neutrale belangenafweging zoals nu het geval is. Voorgesteld wordt om een verzoek van de werknemer om de arbeidsplaats aan te passen op dezelfde wijze te behandelen als een verzoek om aanpassing van de arbeidsduur of werktijd. Het gaat daarbij niet alleen om thuiswerken, maar ook om werken op een andere locatie.4In dit artikel wordt met name gesproken over thuiswerken, maar daaronder wordt ook plaatsonafhankelijk werken verstaan, dus werken op een andere locatie dan thuis of op de vestiging van de werkgever. Hiertoe is aanpassing nodig van de Wet flexibel werken. De internetconsultatie is gesloten op 18 december 2020. Er zijn 25 reacties gepubliceerd. De reacties van werkgevers en werkgeversorganisaties zijn zonder uitzondering negatief, waarbij met name aandacht wordt gevraagd voor de kosten, de administratieve lasten en onduidelijkheid over de invulling van de zwaarwegende belangen. Betoogd wordt dat het thuiswerken in overleg tussen werkgever en werknemer moet plaatsvinden en niet op basis van een recht van de werknemer. De enige vakorganisatie die een reactie heeft ingediend, CNV, is gematigd positief. Daarnaast is ook Atria, kennisinstituut voor emancipatie en vrouwengeschiedenis, positief over het voorstel, vanwege de mogelijkheden voor het vergroten van de arbeidsparticipatie van vrouwen bij het vanuit huis werken.5Zie https://www.internetconsultatie.nl/werkplekkeuze/reacties. Meerdere inzenders vragen aandacht voor de positie van werknemers die in het buitenland wonen. Ik laat dat punt hier verder onbesproken.